Szwecja - przewodnik turystyczny
Szwecja - inne przewodniki
Położenie, powierzchnia i ludność
Szwecja to kraj o powierzchni 449 964 km2, położony na półwyspie Skandynawskim, pomiędzy Norwegią a Finlandią. Stolicą jest Sztokholm. Terytorium można podzielić na dwie części: 2/3 powierzchni kraju pokrywają zalesione góry a pozostałą część zajmują niziny gęsto zamieszkane przez ludność. W górzystym rejonie Norrland na północy i w środkowej części kraju wznoszą się Góry Skandynawskie, których najwyższy szczyt to Kebnekaise (2111 m). Występują tu charakterystyczne dla gór Skandynawii fieldy - wygładzone przez lodowiec górskie płaskowyże, które pokrywa uboga roślinność tundrowa. Dalej na południe rozciągają się niziny (region Svealand) z wieloma niewielkimi jeziorami. Największe z nich to Jezioro Wener. W tej części kraju leżą Sztokholm i Uppsala. Wybrzeże od strony Morza Bałtyckiego jest skaliste, wzdłuż brzegu występują liczne wyspy, takie jak Olandia i Gotlandia. Na południe od pasa jezior teren wznosi się na wysokość 300 m w regionie Smaland i następnie opada ku gęsto zaludnionej, równinnej Skanii na południowym krańcu półwyspu.
Mieszkańcami kraju są przede wszystkim Szwedzi, pozostałe grupy etniczne to: Finowie i Lapończycy. Religia: luteranizm oraz w niewielkim stopniu katolicyzm.
Językiem urzędowym jest szwedzki, a obowiązującą walutą jest korona szwedzka.
1 korona (SEK) to 100 öre.
Kultura i zwyczaje
Życie mieszkańców Szwecji jest uzależnione od pór roku. Większość krótkiego lata jest związana z trwającymi wakacjami szkolnymi, które trwają od czerwca do końca sierpnia. W listopadzie już zaczyna zapadać zmrok i dzień staje się bardzo krótki, trwa zaledwie 6 godzin, a nieco dalej na północ - niewiele ponad 3 godziny. Szwedzi ubóstwiają okres Bożego Narodzenia. Piecze się wówczas świąteczne pierniki, a stoły ozdabia trollami w czerwonych czapeczkach i słomianym gwiazdkowym kozłem. Świątecznym daniem jest bożonarodzeniowa płyta - najwymyślniejsza z rozmaitych narodowych smörgåsbord (czyli typowy szwedzki bufet). W tym okresie pija się glögg - grzane wino z płonącą brandy.
Tylko niewielka część społeczeństwa chodzi regularnie do kościoła, choć większość Szwedów ochoczo płaci dziesięcinę na rzecz Kościoła państwowego, traktując to jako pomoc w utrzymaniu jego wspaniałych, zabytkowych budynków. Mimo to surowa, luterańska etyka tkwi mocno w szwedzkiej duszy. To właśnie z niej biorą się narodowe wartości - szacunek wobec dyscypliny i ciężkiej pracy oraz duma z osiągnięć ludzi i kraju.
Turystyka
Szwecja nie jest w Polsce uważana za szczególną atrakcję turystyczną. Mało kto wie, że kraj ten kryje wiele tajemnic. Są nimi wielkie megalityczne grobowce, kamienne kręgi, tajemnicze zamki i wyspy, legendarne miejsca, czy starodawne obrzędy kultywowane po dziś dzień przez miłośników mitów i tajemnic. Szwecja ma wspaniałą przyrodę - rozległe kompleksy lasów zamieszkiwanych przez łosie rysie i niedźwiedzie, dziesiątki tysięcy jezior z mnóstwem ryb i ptaków wodnych, malownicze wybrzeża z tysiącami szkierowych wysepek, interesujące zabytki architektury obronnej, sakralnej i przemysłowej oraz zaskakująco barwną kulturę ludową. W dużych miastach takich jak Sztokholm, Goteborg czy Malmö tętni bujne życie - kulturalne i nocne. Nie brak tu rozrywek dla każdego. Natomiast małe, prowincjonalne miejscowości czy miasteczka na północy kraju zachwycają idyllą i wolno upływającą codziennością. Ale prawdziwym globtroterom mocnych wrażeń dostarczy dopiero północna Szwecja, gdzie koczują zajmujący się hodowlą reniferów Lapończycy. Laponia jest sroga i piękna, pełna magii i legend, tu przecież mieści się oficjalna siedziba Świętego Mikołaja. Mroźna Laponia to chyba ostatnia ogromna dziewicza kraina w Europie.
Podróż
Polska ma bardzo dobre połączenia lotnicze ze Szwecją. Bezpośrednie loty między Warszawą a Sztokholmem odbywają się 2-3 razy dziennie, a podróż trwa 1 godz. 40 min. Można także skorzystać z oferty tzw. tanich linii lotniczych. 4 razy w tygodniu polecimy Wizzairem do Malmö i 5 razy do Goteborga. Jeśli komuś nie przeszkadza lot z przesiadką może wybrać linie SAS (przesiadka w Kopenhadze), Finnair (przesiadka w Helsinkach), KLM (przesiadka w Amsterdamie) lub Lufthansa (przesiadka w Dusseldorf, Monachium lub Frankfurcie).
Z Polski nie kursują bezpośrednie pociągi do Szwecji. Najkrótsze jest połączenie kolejowe z Warszawy do Malmö z przesiadką w Berlinie. Przejazd tą trasą trwa jednak znacznie dłużej i jest droższy niż bezpośredni rejs np. ze Świnoujścia do Malmö.
Promy Polferries kursują na trasach Gdańsk - Nynäshamn (koło Sztokholmu) i Świnoujście - Ystad. Przejazd z Gdańska do Nynäshamn trwa 19 godzin a ze Świnoujścia do Ystad 9 godzin 30 minut. Na trasie Gdynia - Karlskrona kursują Promy Stena Line. Przejazd trwa 10 godzin 30 minut. Na trasie Świnoujście - Ystad kursują promy Unity Line. Przejazd trwa 6 godzin 45 minut.
Kilku przewoźników oferuje też przejazdy autokarowe do Szwecji. Są to Baltic ExpressBuss (autobusy korzystają z przeprawy promowej między Świnoujściem i Ystad lub między Gdynią i Karlskroną), Eurolines (trasa: Poznań - Szczecin - Malmö - Göteborg i Kraków - Wrocław - Malmö - Göteborg. Autobusy korzystają z przeprawy promowej między Świnoujściem i Ystad) oraz Tourbaltic (trasa: Warszawa - Poznań - Szczecin - Malmö - Göteborg i Łódź - Warszawa - Gdańsk - Karlskrona - Göteborg. Autobusy korzystają z przeprawy promowej między Świnoujściem i Ystad lub między Gdynią i Karlskroną).
Kuchnia
Szwedzi duży nacisk kładą na zdrowy tryb życia, toteż ich posiłki muszą być pełne witamin i składników mineralnych. Doceniają, jak nikt inny, walory bałtyckich ryb, dbają także o to, by ich dieta oparta była na równowadze między potrawami mięsnymi (m.in. mięso łosia i renifera) i warzywnymi. Jednak niewątpliwie najważniejszym składnikiem są ryby - m.in.: śledzie, piklingi, flądry, dorsze, makrele, sardele i łososie. Duże znaczenie mają również przyprawy i dodatki, z których najczęściej stosuje się natkę pietruszki, kapary, koper oraz anchois. Dość oryginalne są szwedzkie zupy, m.in. sztokholmska zupa rybna z ziemniakami, gotowana na białym winie, zupa piwna - z jasnym i ciemnym piwem, żółtkiem, skórką pomarańczy oraz z żółtą fasolą, czy zupa z dzikich róż na słodko, podawana z bitą śmietaną, lodami waniliowymi lub kremem i ciasteczkami migdałowymi. Na drugie danie Szwedzi najczęściej jadają klopsiki z mielonego mięsa zwane köttbullar. Posiłkiem jedzonym przed południem jest smörgåsbord, znany u nas jako szwedzki stół. Polega na samodzielnym komponowaniu posiłku z rozmaitych potraw, wśród których króluje śledź. Osoby spędzające wczasy w Szwecji koniecznie powinny zakosztować szwedzkiego deseru. Wśród deserów, najbardziej popularne są pierniczki, suflety z jabłek lub agrestu oraz wieńce drożdżowe. Ulubionym napojem Szwedów jest mleko. Popijają nim niemal wszystkie posiłki. Chętnie pija się także jogurty - fil, piwo - starköl, grzane wino - glögg oraz bezalkoholowy napój - lättöl. Na całym świecie znana jest także szwedzka wódka, ale około 60 gatunków alkoholi aromatyzowanych różnymi ziołami i przyprawami znanych jest tylko lokalnie.
Zwiedzanie
Sztokholm: Skansen - najstarszy park etnograficzny na świecie, Gamla Stan, zielona wyspa - park Djurgarden.
Malmö - trzecie co do wielkości miasto Szwecji, porównywane do Kopenhagi. Warto zwiedzić Malmomuseer - Muzeum Malmö, renesansowy Radhuset - ratusz oraz XIII-wieczny gotycki Kościół Św. Piotra.
Gotlandia - największa szwedzka wyspa nazywana Wyspą Wikingów.
Olandia - wyspa z sielskimi krajobrazami, wiatrakami, ufortyfikowanymi osadami i cmentarzyskami wikingów.
Park Narodowy Abisko - siedziba Lapończyków w otoczeniu najpiękniejszych w kraju jezior: Virihaure i Vastenjaure.
Helsingborg: zielone parki, zachwycające lasy, Karnan - zamek wybudowany w XII wieku jako twierdza obronna, XIV-wieczny Kościół Najświętszej Maryi Panny oraz Sofiero - królewska letnia rezydencja otoczona przepięknym parkiem.
Uppsala - historyczne i religijne serce Szwecji. Warto zobaczyć tu zamek Uppsala Slott, wzniesiony za panowania dynastii Wazów, a także gotycką katedrę, największą w całej Skandynawii, gdzie znajdują się relikwie m.in. Eryka IX Świętego.
Smalandia - słynna Kraina Kryształu.
Zdrowie
W Szwecji nie ma żadnych zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych. Nie ma też obowiązku szczepień ochronnych. W razie wypadku i nagłego zachorowania przysługuje turystom bezpłatna pomoc lekarska. Osoby opłacające składki na NFZ, spędzające wczasy w Szwecji, mają prawo korzystać z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. Należy mieć ze sobą dokument potwierdzający fakt ubezpieczenia (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego - EKUZ). Wydaje ją bezpłatnie każdy regionalny oddział Narodowego Funduszu Zdrowia. Zakres ubezpieczenia obejmuje tylko podstawowe usługi medyczne, zatem warto wykupić dodatkowe ubezpieczenie, gdyż koszty leczenia są w Szwecji bardzo wysokie.
Ambasady
Ambasada RP w Sztokholmie
Karlavägen 35, SE-114 31 Stockholm
tel. (0-046 8) 50 57 50 00, fax. (0-046 8) 50 57 50 86
e-mail:info.polen@tele2.se
www.polemb.se